چگونه ورزش می تواند عملکرد مغز را بهبود دهد و از زوال عقل پیشگیری کند؟

به گزارش کلوب فارسی، ورزش منظم نه تنها برای سلامت جسمی مفید است، بلکه تأثیر مستقیمی بر کارکرد مغز و سلامت شناختی دارد. تحقیقات علمی نشان داده اند که فعالیت بدنی می تواند باعث افزایش خلاقیت، بهبود حافظه و کاهش خطر ابتلا به بیماری هایی مانند دمانس (Dementia) و آلزایمر گردد. ورزش، جریان خون مغز را افزایش داده و به رشد سلول های عصبی تازه یاری می نماید، درحالی که کاهش استرس و التهاب در بدن، باعث عملکرد بهتر مغز می گردد. علاوه بر این، بعضی تمرین های ورزشی به طور خاص در افزایش تمرکز، تقویت حافظه و پیشگیری از زوال عقل مؤثرتر هستند.

چگونه ورزش می تواند عملکرد مغز را بهبود دهد و از زوال عقل پیشگیری کند؟

در ادامه 10 دانستنی علمی درباره تأثیر ورزش بر عملکرد مغز و کاهش خطر زوال عقل را آنالیز می کنیم.

1- ورزش هوازی باعث افزایش جریان خون مغز و رشد سلول های عصبی تازه می گردد

ورزش های هوازی (Aerobic Exercises) مانند دویدن، پیاده روی سریع و شنا می توانند تأثیر مستقیمی بر سلامت مغز داشته باشند. تحقیقات نشان داده اند که ورزش منظم می تواند باعث افزایش جریان خون به مغز و در نتیجه، تغذیه بهتر سلول های عصبی گردد. این مسئله به رشد نورون های تازه در هیپوکامپ (Hippocampus)، بخشی از مغز که مسئول حافظه و یادگیری است، یاری می نماید.

مطالعات علمی نشان داده اند که افرادی که حداقل 150 دقیقه در هفته ورزش هوازی انجام می دهند، در تست های شناختی و حافظه عملکرد بهتری دارند. علاوه بر این، ورزش هوازی می تواند از کاهش حجم مغز که با افزایش سن رخ می دهد، جلوگیری کند. بنابراین، اگر در پی افزایش حافظه و کاهش خطر زوال عقل هستید، ورزش های هوازی یکی از برترین گزینه ها برای شما خواهند بود.

2- تمرین های ورزشی مقاومتی به بهبود شناخت و کاهش التهاب مغزی یاری می نمایند

تمرین های ورزشی مقاومتی (Resistance Training) مانند وزنه برداری، تمرین های با کش های مقاومتی و حرکات با وزن بدن، نه تنها برای عضلات مفید هستند، بلکه عملکرد شناختی را نیز بهبود می بخشند. این تمرین های با کاهش التهاب سیستم عصبی و افزایش سطح فاکتور رشد مغزی (BDNF - Brain-Derived Neurotrophic Factor) به تقویت ارتباطات عصبی یاری می نمایند.

یک تحقیق علمی نشان داده است که افرادی که حداقل دو بار در هفته تمرین های مقاومتی انجام می دهند، کاهش کمتری در عملکرد شناختی خود تجربه می نمایند. علاوه بر این، این نوع تمرین ها می توانند به بهبود عملکرد اجرایی مغز، یعنی توانایی برنامه ریزی، تصمیم گیری و حل مسئله، یاری نمایند. بنابراین، ترکیب تمرین های مقاومتی با ورزش های هوازی می تواند یک راه حل قوی برای حفظ سلامت مغز باشد.

3- یوگا و تای چی می توانند باعث کاهش استرس و تقویت حافظه شوند

ورزش های فکری-بدن (Mind-Body Exercises) مانند یوگا (Yoga) و تای چی (Tai Chi) تأثیر زیادی بر سلامت شناختی دارند. این تمرین ها با کاهش سطح هورمون استرس یعنی کورتیزول (Cortisol)، باعث افزایش تمرکز و بهبود عملکرد حافظه می شوند.

پژوهش ها نشان داده اند که افرادی که به طور منظم یوگا یا تای چی انجام می دهند، در تست های شناختی مانند حافظه کاری و تمرکز، عملکرد بهتری دارند. این تمرینات بعلاوه باعث بهبود تعادل و هماهنگی حرکتی می شوند، که در سنین بالا می تواند خطر سقوط و آسیب های ناشی از آن را کاهش دهد. از طرف دیگر، تمرینات کنترل تنفس و مدیتیشن در یوگا باعث افزایش اکسیژن رسانی به مغز و بهبود عملکرد شناختی می گردد.

4- پیاده روی در طبیعت می تواند عملکرد شناختی را تقویت کند

قدم زدن در محیط های طبیعی (Nature Walks) تأثیر مثبتی بر سلامت مغز و عملکرد شناختی دارد. مطالعات علمی نشان داده اند که افرادی که به طور منظم در طبیعت پیاده روی می نمایند، سطح استرس پایین تری دارند و حافظه بهتری نسبت به کسانی که در محیط های شهری زندگی می نمایند، دارند.

یکی از دلایل این موضوع، کاهش تحریک بیش ازحد مغز در محیط های طبیعی و افزایش آرامش روانی است. بعلاوه، پیاده روی در طبیعت باعث افزایش فراوری هورمون های شادی آور مانند سروتونین (Serotonin) و دوپامین (Dopamine) می گردد که می توانند به تقویت عملکرد مغزی یاری نمایند. بنابراین، اگر در پی یک راه حل ساده برای افزایش تمرکز و کاهش خطر زوال عقل هستید، پیاده روی در طبیعت یکی از برترین گزینه هاست.

5- ورزش های گروهی می توانند به پیشگیری از دمانس یاری نمایند

شرکت در فعالیت های ورزشی گروهی (Group Exercises) مانند ایروبیک دسته جمعی، ورزش های تیمی و حتی پایکوبی، نه تنها به تقویت جسمانی، بلکه به بهبود عملکرد شناختی نیز یاری می نماید. این فعالیت ها ترکیبی از ورزش فیزیکی و تعاملات اجتماعی هستند، که هر دو برای حفظ سلامت مغز حیاتی هستند.

تحقیقات نشان داده اند که افرادی که از نظر اجتماعی فعال تر هستند و در فعالیت های گروهی شرکت می نمایند، کمتر در معرض خطر دمانس و آلزایمر قرار دارند. ورزش های گروهی نه تنها باعث افزایش جریان خون مغز می شوند، بلکه فکر را درگیر چالش های اجتماعی و شناختی می نمایند که این امر به تقویت حافظه و تصمیم گیری یاری می نماید. بنابراین، ورزش های گروهی می توانند یکی از مؤثرترین راه حلها برای کاهش خطر زوال عقل و افزایش سلامت شناختی باشند.

6- ورزش منظم می تواند حافظه اپیزودیک را تقویت کند

حافظه اپیزودیک (Episodic Memory) شامل توانایی به یادآوری رویدادهای خاص از گذشته است، مانند مکانی که کلیدهای خود را گذاشته اید یا اتفاقات یک روز خاص در زندگی تان. تحقیقات نشان داده اند که ورزش منظم، به ویژه ورزش های هوازی، می تواند به تقویت این نوع حافظه یاری کند. علت این مسئله، افزایش فراوری فاکتور رشد مغزی (BDNF - Brain-Derived Neurotrophic Factor) است که باعث تقویت ارتباطات نورونی در هیپوکامپ می گردد. یک مطالعه علمی نشان داد که افراد مسنی که سه بار در هفته پیاده روی سریع انجام می دهند، پس از شش ماه عملکرد بهتری در تست های حافظه اپیزودیک دارند. بعلاوه، ورزش می تواند از کوچک شدن حجم هیپوکامپ، که یکی از نشانه های اولیه آلزایمر است، جلوگیری کند. بنابراین، اگر می خواهید قدرت حافظه خود را تقویت کنید، پیاده روی سریع، دویدن یا شنا می تواند گزینه مناسبی باشد.

7- ورزش باعث افزایش انعطاف پذیری شناختی می گردد

انعطاف پذیری شناختی (Cognitive Flexibility) توانایی تغییر سریع بین وظایف مختلف و تطبیق با شرایط تازه است. این مهارت در حل مسئله، تصمیم گیری و یادگیری مؤثر نقش اساسی دارد. تحقیقات نشان داده اند که ورزش هایی که احتیاج به هماهنگی بالا دارند، مانند تنیس، بدمینتون و فوتبال، می توانند انعطاف پذیری شناختی را بهبود ببخشند. علت این امر، افزایش ارتباط بین نواحی مختلف مغز و بهبود عملکرد اجرایی است. یک مطالعه علمی نشان داد که افرادی که به طور منظم ورزش می نمایند، در تست های انعطاف پذیری شناختی عملکرد بهتری دارند و سریع تر از دیگران بین وظایف تغییر می نمایند. بعلاوه، ورزش های گروهی که احتیاج به تصمیم گیری سریع دارند، می توانند این مهارت را تقویت نمایند. بنابراین، اگر در پی بهبود عملکرد فکری و توانایی پردازش اطلاعات سریع تر هستید، ورزش های هماهنگی بالا یک گزینه عالی هستند.

8- ورزش به بهبود کیفیت خواب و افزایش تمرکز یاری می نماید

کمبود خواب یکی از عوامل اصلی کاهش تمرکز، فراموشی و کاهش عملکرد شناختی است. پژوهش ها نشان داده اند که ورزش منظم می تواند به بهبود کیفیت خواب یاری کند و در نتیجه باعث افزایش تمرکز در طول روز گردد. ورزش باعث کاهش سطح هورمون استرس یعنی کورتیزول شده و بدن را برای خواب راحت تر آماده می نماید. علاوه بر این، ورزش هایی مانند پیاده روی عصرگاهی یا یوگا قبل از خواب می توانند به کاهش بی خوابی یاری نمایند. مطالعات علمی نشان داده اند که افرادی که به طور منظم ورزش می نمایند، نه تنها خواب عمیق تری دارند، بلکه روز بعد تمرکز بیشتری نیز تجربه می نمایند. بعلاوه، بهبود کیفیت خواب به وسیله ورزش می تواند از تجمع پروتئین های سمی در مغز که عامل آلزایمر هستند، جلوگیری کند. بنابراین، اگر می خواهید مغزتان عملکرد بهتری داشته باشد، ورزش منظم همراه با خواب کافی کلید موفقیت است.

9- تمرینات استقامتی می توانند به کاهش استرس و اضطراب یاری نمایند

استرس یا فشار ورزشی مزمن یکی از عوامل اصلی کاهش عملکرد شناختی و افزایش خطر زوال عقل است. تمرینات استقامتی، مانند دویدن، دوچرخه سواری و شنا، می توانند سطح استرس را کاهش داده و از آسیب های شناختی جلوگیری نمایند. علت این تأثیر مثبت، افزایش فراوری اندورفین (Endorphins)، هورمون هایی که احساس آرامش و شادی را تقویت می نمایند، است. یک مطالعه نشان داد که افرادی که به طور منظم دویدن یا تمرینات استقامتی انجام می دهند، سطح اضطراب پایین تری دارند و در تست های شناختی عملکرد بهتری دارند. علاوه بر این، کاهش استرس به وسیله ورزش می تواند از آسیب به سلول های عصبی در مغز جلوگیری کند. بعلاوه، تمرینات استقامتی به بهبود عملکرد سیستم ایمنی یاری می نمایند که می تواند از بروز بیماری های عصبی مرتبط با التهاب جلوگیری کند. بنابراین، اگر در پی کاهش استرس و افزایش تمرکز هستید، تمرینات استقامتی یکی از برترین راه حلهاست.

10- ترکیب فعالیت های فکری و جسمی برترین نتیجه را برای سلامت مغز دارد

ورزش به تنهایی مفید است، اما ترکیب آن با فعالیت های فکری می تواند اثرات آن را دوچندان کند. پژوهش ها نشان داده اند که ورزش هایی که احتیاج به تفکر و هماهنگی دارند، مانند پایکوبی، تای چی و ورزش های رزمی، تأثیر بیشتری بر سلامت مغز دارند. این ورزش ها نه تنها باعث افزایش جریان خون به مغز می شوند، بلکه مغز را درگیر پردازش اطلاعات، هماهنگی حرکتی و تصمیم گیری سریع می نمایند. به همین علت، تمرینات ترکیبی مانند یادگیری یک ورزش تازه، حل معماهای فکری پس از ورزش، یا حتی انجام فعالیت های هنری مانند نواختن موسیقی همراه با ورزش می توانند عملکرد شناختی را تقویت نمایند. یک تحقیق علمی نشان داد که افرادی که هم ورزش می نمایند و هم فعالیت های فکری دارند، خطر ابتلا به آلزایمر در آن ها تا 50٪ کاهش می یابد. بنابراین، اگر در پی حداکثر بهره وری برای سلامت مغز هستید، ترکیب فعالیت های فیزیکی و فکری یک راه حل عالی است.

منبع: یک پزشک
انتشار: 26 بهمن 1403 بروزرسانی: 26 بهمن 1403 گردآورنده: facloob.ir شناسه مطلب: 553

به "چگونه ورزش می تواند عملکرد مغز را بهبود دهد و از زوال عقل پیشگیری کند؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "چگونه ورزش می تواند عملکرد مغز را بهبود دهد و از زوال عقل پیشگیری کند؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید